Thứ tư, 14/11/2018 Kính chào quý khách đến với website của HỘI CỰU HỌC SINH 87TƯNGHĨA.
  Tìm kiếm :    
                   Đăng nhập
              MENU
              VĂN THƠ
 
              LIÊN KẾT WEB
UBND Tỉnh Quảng Ngãi
Diễn đàn Nghĩa Trung
Trường THPT Trần Quốc Tuấn
HÌNH ẢNH HOẠT ĐỘNG
              TRUY CẬP
              QUÊ HƯƠNG ĐẤT NƯỚC.....ĐẶC SẢN QUẢNG NGÃI
 
     BÁNH NỔ - CHÚT HƯƠNG VỊ QUÊ NHÀ 23:46 05/02/2012 [1218]
        Thời gian cứ lặng lẽ trôi qua, cuộc sống vẫn tiếp diễn và ngày càng hiện đại hơn song những gì đã được hình thành từ sự chắt chiu, hun đúc và sáng tạo của nhân dân thì sẽ trường tồn mãi mãi - cho dù chỉ là một câu ca, một điệu hò, một nét sinh hoạt tâm linh hay một loại hình ẩm thực …Chính vĩ lẽ đó mà trong dịp đón xuân Nhâm Thìn này, ta cũng không thể quên một loại bánh được xem như là đặc sản của quê hương Tư Nghĩa nói riêng và Quảng Ngãi nói chung, đó là Bánh nổ.

Không biết bánh nổ có tự bao giờ nhưng trong ký ức tuổi thơ, nó đã từng là niềm khát khao và mơ ước không chỉ của riêng tôi. Bởi lẽ, ngày ấy, cuộc sống còn nhiều khó khăn lắm, thiếu thốn trăm bề, chỉ mong sao đến ngày đầu làng dựng lên cái lò rang nổ là biết tết đã đến cận kề, sự mừng vui khôn tả.

Tên của cái bánh nhiều khi nghe sao mà gọn lõn đến cộc cằn nhưng bên trong nó lại hàm chứa tất cả những gì tinh tuý nhất của hương đồng, gió nội; của một nắng, hai sương; của tình làng, nghĩa xóm như chính sự “thắm duyên” của ba thứ nếp - đường - gừng, để tạo nên những miếng bánh thơm, giòn đượm mùi dân dã và gắn bó gần như là máu thịt đối với người dân xứ Quảng.

Bởi vậy, nhiều khi đi xa, bất chợt nhớ về bánh nổ như “nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương” và khát khao muốn trở lại nơi chôn nhau, cắt rốn để được quay quần cùng với gia đình trong những ngày giáp tết…Và đây là nỗi niềm tâm sự của những người con xa xứ:

“Còn nhớ ngày bé, khi mẹ làm bánh nổ Tết, tôi thường được giao mấy công việc long tong như nhặt vỏ trấu, giã gừng và lau rửa khuôn gỗ. Khoái nhất là ngồi chầu rìa bên chiếc nia. Lúc bỏ nổ vào khuôn để đóng thế nào cũng có nổ rơi. Cứ hễ hạt nổ nào rơi ra chiếc nia tròn là tôi chén ngay. Vị gừng thơm cay quyện với hương nếp còn nóng sộc lên mũi nghe cứ tê tê như ăn cao lương mỹ vị. Mà đúng là không có loại cao lương mỹ vị nào thay thế được. Bởi hương vị mộc mạc của bánh nổ gợi lên trong tâm thức tôi đôi vai gầy của mẹ, cánh đồng lúa bạc màu của cha, và những đêm thức trắng khi gió mùa đông bắc thổi rộ kỳ lúa trổ…

“…Nhưng vui nhất vẫn là hàng rang nếp nổ. Cứ cỡ đầu tháng Chạp, nhiều nhà gần chợ đã đắp lò rang nếp thuê. Lửa reo vui từ sáng sớm đến tối mịt. Thợ rang nếp nổ đợi lửa đỏ rồi đổ từng lon nếp một vào chiếc chảo gang. Dùng một cái bùi nhùi to có cán dài để đảo nếp. Rồi lấy chiếc nia tre đậy chảo lại. Tiếng nổ lục bục trong chảo rang mang lại một niềm vui khôn tả. Nó là niềm vui của sự no đủ, ước mơ duy nhất của người nông dân. Đêm đêm, tiếng đóng bánh nổ đanh như tiếng trống vang vang khắp làng. Nhiều năm rồi sao tôi còn nhớ như in khi mình là một thằng bé đi học về cứ đứng tần ngần hàng giờ để xem thợ làng rang nổ. Nhớ đến phát khóc cái mùi nếp tám thơm ngây ngây hương trấu, ám ảnh đến từng giấc ngủ sau này. Nhớ những năm đi học xa, khi nào sau tết mẹ cũng bới cho một bao bánh nổ để mang ra Huế. Giêng hai, Huế mưa dầm rét buốt, lần giở túi bánh nổ mẹ cho mời bạn bè “Đây là bánh nổ quê tao”. Đứa nào dân Quảng Nam thì mời bạn bè bánh tổ, dân xứ Nghệ thì mời kẹo Cuđơ, còn dân “nẫu” thì chơi liền một khúc “Nẫu ca” đặc sản “Nhớ ngày nèo (nào) em bắt ốc mà anh hái reo (rau)..”. Tờ giấy báo làm chiếc mâm đặt dưới sàn xi măng lổn nhổn món ăn đặc sản miền Trung khiến cả bọn nhìn nhau bồi hồi. Nó là một phần của quê hương mà mẹ đã gói gắm cho” (Hoàng Bình Thi).

“Buổi tối học bài xong, bọn trẻ con xúm xít lại cùng nhau lượm nổ. Từng mảnh vỏ trấu còn vương lại đâu đó, các cặp “ mắt chim” sẽ phát hiện ra và loại khỏi sàng. Chúng tôi vừa thoăn thoắt gạt, nhặt vừa nhá những hạt nếp “nín” giòn thơm trong miệng như cắn hạt dưa mà nghe như Tết đang đến bên mình. Câu chuyện râm ran từ bộ quần áo đẹp, đôi dép mới đã được mua đến số tiền lì xì sẽ có, cũng như những dự định “to lớn” trong ba ngày tết…Đêm đêm tiếng vồ đóng bánh “bộp, bộp” vọng ra từ nhà này, nhà kia nối tiếp nhau làm náo nức tuổi thơ như khúc dạo đầu của bản nhạc xuân. Do vậy, Tết ở quê tôi không chỉ là ba ngày mà dường như Tết đã đến trong lòng người sớm hơn, kể từ khi các lò rang nổ bắt đầu nhóm lửa…” (Vũ Ngọc Thiên Chương)

Vậy đó, bánh nổ thực sự đã trở thành một phần của quê hương xứ Quảng và đã được nâng lên tầm “đặc sản”, bánh đã có mặt trên khắp các vùng miền của Tổ quốc. Có điều bây giờ bánh được làm ra từ những nhà lò chuyên nghiệp với đầy đủ các phương tiện sản xuất hiện đại, số lượng nhiều hơn và hầu như không còn cái cảnh mỗi nhà chắt chiu, dành dụm vài ang nếp để đến những ngày đầu tháng Chạp đem ra hong, phơi, mang đến lò rang rồi đem về để cùng xúm xít nhặt nhạnh những hạt trấu còn sót lại, cùng đóng bánh, cùng thưởng thức miếng “đầu đày” của bánh sau khi đã được cắt, gọt. Và cũng đã qua rồi cái thời đêm đêm cả làng thi nhau đóng bánh cho những tiếng chày râm ran, vang đều như những tràng pháo báo hiệu một mùa đông mưa dầm đã dứt để khởi đầu cho những chồi biếc, lộc non…

Ngày nay, cuộc sống tương đối no đủ, Tết đến, bánh nội, bánh ngoại tràn ngập thị trường, mẫu mã đẹp và chất lượng cao đã làm cho vai trò của chiếc bánh nổ có phần bị yếu thế. Tuy vậy, đối với người dân xứ Quảng, bánh nổ vẫn là một trong những loại bánh được dâng lên tổ tiên trong những ngày đầu xuân trịnh trọng nhất như một món quà quê không thể thiếu, hầu để ghi nhớ công ơn của các bậc tiền bối đã sản sinh ra nó, cũng giống như dân tộc ta vẫn luôn giữ chiếc bánh Dày, bánh Chưng để dâng lên ngày quốc Tổ.

Một mùa xuân nữa đang về, chắc còn nhiều người con xa xứ lại da diết nhớ quê hương, nhớ đến những con đường xa một thời mang bùn thay áo, nhớ đến bà mẹ nghèo đội nếp đến lò rang, nhớ những đêm chong đèn lượm nổ, nhớ những tiếng chày gõ nhịp vào đêm, nhớ tối ba mươi cả nhà ngồi hàn huyên kể về năm cũ, nhớ ngụm nước chè và miếng bánh nổ quê hương…

Nguồn tin : Trương Quang Dũng - Hiệu trưởng trường PTTH Tư Nghĩa I
 
   Các tin cùng mục :
   Kĩ nghệ chế nước phở không cần xương
   Bốn đặc sản Quảng Ngãi tham gia Kỷ lục Việt Nam lần thứ 23
   Hương vị xứ Quảng lan xa
   Cá chua, đặc sản vùng hạ lưu sông Vệ
   Cá chuồn nướng
   Chua dịu rau sam
   Cua đồng
   Mì Quảng Sông Vệ
   Diệu kỳ quế Trà Bồng
   Về Quảng Ngãi ăn don
   Món ngon chân quê Quảng Ngãi
   Cá nậu nguồn
   Săn lùng cá niên
   Dưa Hấu Bình Sơn
   Don
   Đồn đột Cù Lao Ré
   Cá thài bai sông Trà
   Đặc sản Bánh nổ
   Gỏi cá cơm, Bánh ít lá gai, Mắm Nhum
   Kẹo Mạch Nha
 
Bản quyền thuộc Hội Cựu Học sinh 87 Tư Nghĩa
Mọi thông tin phản hồi xin gởi về : cuuhocsinh87tunghia@gmail.com hoặc tunghia87@gmail.com